उत्कृष्ट कार्यशैलीका साथ ‘सेलिब्रेटी’ अफिसरका रुपमा स्थापित हुँदै एसएसपी अधिकारी

हरेक नेपालीसँग पुग्ने सबैभन्दा बलियो सरकारी संयन्त्र हो नेपाल प्रहरी । यतिबेला नेपाल प्रहरीमा ७५ हजार बढी कार्यरत छन् । ७० औैं प्रहरी दिवस मनाउने संघारमा रहेको नेपाल प्रहरीमा कार्यरत हरेक प्रहरीको अब्बल र कर्तव्यनिष्ठ भएर काम गर्ने चाहना हुन्छन् । त्यसमा धेरै असफल हुन्छन्, तर केही अत्याधिक सफल । केहीले मात्र शान्ति सुरक्षा कायम गरेर अपराधीहरुको दोहोलो काढ्न सक्षम हुन्छन्, उनीहरुले नै जनताको बीचमा उत्कृष्ट ठहर्छन्, ७५ हजारमध्ये एक दशक यताका थिए– नवराज सिलवाल, रमेश खरेल अनि सर्वेन्द्र खनाल ।

नवराज सिलवाल– प्रहरीमा एउटा यस्तो नाम हो, जसको कमाण्डिङ क्षमताका कारण हरेक प्रहरीले गर्व गर्न लायक काम गरेका थिए । अवकाशपछि राजनीतिमा सक्रिय रहेका सिलवाललाई अहिले पनि राजनीतिज्ञ भन्दा पनि सफल प्रहरी भनेर जनताले चिन्ने गर्दछन् । प्रहरीमा बहालरहँदा संगठन प्रमुखका रुपमा हेरिएका सिलवालले आईजीपी नभएपछि २०७४ सालमा राजीनामा दिएका थिए ।

त्यस्तै अर्का अधिकृत हुन् रमेश खरेल । संगठनको प्रतिष्ठाका लागि ‘कठोर’ अधिकृतका रुपमा रहेका खरेल पनि प्रहरीमा रहँदा संगठनका अनुशासित अधिकृतका रुपमा चिनिन्थे । काठमाडौं प्रहरीको जिम्मेवारी लिएर बसिरहँदा हजारौं नेपालीहरु क्यासिनो गएर घरवारबिहीन भइरहेको अवस्थामा उनले क्यासिनोमा नेपाली प्रवेशमा कडाई गरेका थिए । सम्भव भएसम्म सर्वसाधारणका गुनासाहरु आफैं सुन्ने खरेलले संगठनमा रहँदा गरेका उत्कृष्ट कार्यले गर्दा उनको नाममा चलचित्र समेत बनेको थियो । संगठन प्रमुखको रुपमा हेरिएका खरो स्वभावका खरेलले आईजीपी नभएपछि डिआईजीबाट राजीनामा दिएका थिए ।

त्यस्तै प्रहरीका अर्का सफल अधिकृत हुन् सर्वेन्द्र खनाल । जसले कार्यस्थलमा रहँदा गरेको उत्कृष्ट कार्यले गर्दा संगठनको सर्वोच्च पद प्रहरी महानिरिक्षक (आईजीपी) सम्म पुगे । खनाल पनि काठमाडौं प्रहरी प्रमुख हुँदा राजधानीमा व्याप्त भइरहेको गुण्डागर्दीलाई नियन्त्रण गर्न मुख्य भूमिका खेले । गुण्डागर्दीकै कारण राजधानीबासीलाई डर र त्रासका साथै व्यवसाय गर्न पनि त्रासको वातावरणलाई साम्य पार्न उनले खेलेको भूमिकाको आम जनताले सधैं सम्झिने अधिकृत बन्न सफल भए । त्यसैको फलस्वरुप हरेक नागरिकले नेपाल प्रहरी भन्ने बित्तिकै यी ३ को नामलाई ‘अमेट’ रुपमा लिने गर्दछन् ।

प्रहरीका उत्कृष्ट अधिकृत भन्नेबित्तिकै अहिलेसम्म नवराज सिलवाल, रमेश खरेल, सर्वेन्द्र खनाल भनिने ठाउँमा अब थपिने क्रमको अर्को नाम छ– एसएसपी विश्व अधिकारी ।

२०८१ को मध्य माघदेखि काठमाडौं प्रहरी प्रमुखको जिम्मेवारी लिएका अधिकारीले पछिल्ला दिनमा काठमाडौंको अपराध नियन्त्रणका लागि उल्लेखनीय काम गर्दै आएका छन् । राजधानीबासीलाई शान्तिसँग बस्न सक्ने वातावरण तय गर्नु अधिकारीको प्रमुख दायित्व हो यतिबेला ।

केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो, उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय रहेको अवस्थामा अधिकारी कमाण्डेड काठमाडौं परिसरले गरेका केही अप्रेशनहरु ज्यादा प्रभावकारी देखिएका छन् । अपराध र अपराधमा संलग्नहरुको सूचनाका लागि फरक किसिमको अवधारणाका साथ कमाण्ड गरिरहेका छन् । नेपाल प्रहरीले अपराध अनुसन्धानका लागि छुट्टै विभाग रहेको अवस्थामा अधिकारीले गरेका पछिल्ला केही ‘अप्रेशन’हरुले ती विभागहरुलाई ‘च्यालेन्ज’ दिइरहेका छन् ।

अदालतको फैसला कार्यान्वयन र फरार प्रतिवादीहरुलाई पक्राउ गर्ने विशेष अभियान नै चलाएका एसएसपी अधिकारीले अपराधसम्बन्धी सूचना संकलनका लागि राजधानीमा रहेका सयौं वर्कसप सञ्चालकहरुसँग अन्तरक्रिया गरेका थिए । जसले गर्दा पछिल्ला दिनमा राजधानीमा घटेका जघन्य अपराधमा संलग्नहरु पक्राउ पर्दै आएका छन् । अपराधमा संलग्न रहेका सवारी साधनबारे तत्काल सूचना पाउनका लागि वर्कसप सञ्चालक र मिस्त्रीहरुसँगको ग्रुप नै बनाएका छन् एसएसपी अधिकारीले । त्यसका साथै अधिकारीले मोबाइल पसल सञ्चालक र राइड सेयरिङ कम्पनीहरुसँग पनि समन्वय गरिरहेका छन् ।

अपराध नियन्त्रणका लागि फरक शैली अपनाएर जनतालाई शान्ति सुरक्षाको प्रत्याभूति दिन सफल एसएसपी अधिकारी परेका बेला आफैं फिल्डमा खटिएका प्रशस्तै उदाहरण छन् । नागरिकले शान्ति सुरक्षा प्रत्याभूत गर्न सक्ने वातावरण बनाउन ‘अपरेशन–९’ योजनाका साथ अगाडि बढीरहेका छन् ।

विशेष सूचनाका आधारमा मंगलबार मात्रै अधिकारीको कमाण्डले राजधानीको एक घरबाट ४ करोड २५ लाख नगद र झण्डै ८ किलो सुन बरामद गर्न सफल बन्यो । यसबाट अधिकारीको फरक किसिमको सुचना संयन्त्रले प्रभावकारी कार्य गरेको पुष्टी हुन्छ र भविष्यमा यस्तै किसिमको उपलब्धी हासिल गर्न सक्छ भन्नेमा कुनै द्विविधा छैन ।

‘प्रहरी मेरो साथी’ का अवधारणाकर्ता समेत रहेका अधिकारी संगठनभित्र कानुनविज्ञ मानिन्छन् । व्यस्त समयका बाबजुद एसएसपी अधिकारी संगठनको नीति नियम बनाउने कार्यमा समेत प्रत्यक्ष सहभागी हुन्छन् । मुलुक, संगठन र जनताको सेवाका लागि जस्तो सुकै परिस्थितिमा पनि अडिग रहने एसएसपी अधिकारी पछिल्लो समयमा काठमाडौंबासीको सुरक्षाका लागि दिनरात नभनी खटिँदै आएका छन् । मातहतका कार्यालयहरुमा बेलाबेलामा छड्के समेत जाने गरेका अधिकारी संगठनभित्र रहेर उत्कृष्ट काम गर्नेलाई पुरस्कृत र गलत काम गर्नेलाई दण्ड दिन पनि दृढ छन् ।

अहिलेसम्म काठमाडौंका २ दर्जन भन्दा बढी जघन्य अपराधका घटनाको सफल अनुसन्धानपश्चात् प्रहरी संगठनदेखि राज्यले उनलाई सक्षम प्रहरी अधिकृतका रुपमा चित्रण गरेको छ ।

एसपीमा रहँदा मोरङ र कैलालीको कमाण्ड गरेका अधिकारी उत्कृष्ट कार्यले नै एसएसपी बढुवामा आफ्नो ब्याचमा पहिलो नम्बरमा बढुवा भएका थिए । पछिल्ला दिनमा अधिकारीको कार्यशैलीका कारण भविष्यमा संगठनले काबिल र उत्कृष्ट नेतृत्व पाउने सम्भावना देखिएको छ ।