इरानी जहाज नियन्त्रणमा लिएपछि अमेरिकी सैन्य जहाजमा ड्रोन प्रहार

काठमाडौं-  अमेरिकाले चीनबाट फर्किँदै गरेको इरानी झण्डा बोकेको एक कार्गो जहाज नियन्त्रणमा लिएलगत्तै इरानले ओमान सागरमा अमेरिकी सैन्य जहाजहरूलाई लक्षित गर्दै ड्रोन आक्रमण गरेको खबर सार्वजनिक भएको छ।

अमेरिकी सेनाले ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ नजिकै उक्त व्यापारिक जहाज नियन्त्रणमा लिएको थियो। पहिले नै संवेदनशील अवस्थामा रहेको युद्धविरामबीच भएको यो घटनाले वाशिङ्टन र तेहरानबीचको तनावलाई थप चर्काएको छ।

इरानको अर्ध-सरकारी तस्निम समाचार एजेन्सीका अनुसार, अमेरिकाले इरानी जहाजमाथि गरेको कारबाहीको प्रतिकारस्वरूप सो ड्रोन आक्रमण गरिएको दाबी गरिएको छ। तर, आक्रमणमा कति ड्रोन प्रयोग भए, यसको परिमाण कति थियो वा कुनै क्षति भयो कि भएन भन्नेबारे भने विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन।

तनावको मूल कारण भने अमेरिकाले ‘टौस्का’ नामक इरानी कार्गो जहाज ओमान सागरमा नियन्त्रणमा लिनु हो। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उक्त जहाजले हर्मुज क्षेत्रमा अमेरिकाले लगाएको नौसैनिक नाकाबन्दी तोड्ने प्रयास गरेको आरोप लगाएका छन्।

ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’ मार्फत चेतावनीको बेवास्ता गरेपछि अमेरिकी मरीन सैनिकहरूले जहाजमा चढेर नियन्त्रणमा लिएको बताएका छन्। उनका अनुसार जहाज अहिले पूर्ण रूपमा अमेरिकी नियन्त्रणमा छ र त्यसको निरीक्षण भइरहेको छ।

यसअघि नै अमेरिकी कोष विभागले अवैध गतिविधिमा संलग्न भएको आरोपमा उक्त जहाजलाई प्रतिबन्ध लगाइसकेको पनि उनले उल्लेख गरेका छन्। अमेरिकी सेनाको केन्द्रीय कमाण्ड (सेन्टकम) ले पनि उक्त कारबाही पुष्टि गर्दै जहाज नियन्त्रणमा लिएको भिडियो सार्वजनिक गरेको छ।

यता, इरानको संयुक्त सैन्य कमाण्ड ‘खातम अल-अन्बिया’ले अमेरिकी कदमको कडा आलोचना गर्दै यसलाई दुई साताअघि भएको युद्धविरामको उल्लङ्घन र ‘हथियारयुक्त समुद्री डकैती’ को संज्ञा दिएको छ। इरानी सैन्य प्रवक्ताका अनुसार अमेरिकी सेनाले जहाजमाथि गोली प्रहार गरी यसको नेभिगेसन प्रणाली निष्क्रिय बनाएपछि मात्रै नियन्त्रणमा लिएको हो।

प्रवक्ताले चेतावनी दिँदै इरानले यस कदमको ‘उचित जवाफ’ दिने बताएका छन्। प्रारम्भमा इरानले जहाज नियन्त्रणमा लिइएको विषय अस्वीकार गर्दै आफ्ना नौसैनिक बलले अमेरिकी सेनालाई पछि हट्न बाध्य पारेको दाबी गरेको थियो।

तर, अमेरिकी पक्षले प्रमाणसहित घटना पुष्टि गरेपछि तेहरानले अप्रत्यक्ष रूपमा उक्त घटना स्वीकार गरेको देखिएको छ। इरानी अधिकारीहरूले जहाज चीनबाट फर्किँदै गरेको बताउँदै व्यापारिक जहाजलाई लक्षित बनाउनु युद्धविराम उल्लङ्घन भएको आरोप लगाएका छन्।

यस घटनाले हर्मुज जलडमरू क्षेत्रजस्तो संवेदनशील समुद्री मार्गमा थप टकरावको जोखिम बढाएको विश्लेषण गरिएको छ।