कच्चा तेलको मूल्य चार वर्षयताकै उच्च

काठमाडौं- मध्यपूर्वमा चर्किँदै गएको तनाव र युद्धको सम्भावित विस्तारबीच अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य चार वर्षयताकै उच्च बिन्दुमा पुगेको छ।

पछिल्लो तथ्यांकअनुसार ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रति ब्यारेल १२६ डलर नाघ्दै करिब १२६.३१ डलरसम्म पुगेको छ, जुन मार्च २०२२ पछिकै उच्च स्तर हो। हाल यो करिब १२५ डलर आसपासमा कारोबार भइरहेको छ। केही दिनयता मात्रै ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य करिब ७ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ, जुन रसिया–युक्रेन युद्ध सुरु भएयताकै उच्च उछालमध्ये एक हो।

ऊर्जा बजारमा आएको यो तीव्र उतारचढावको प्रमुख कारण मध्यपूर्वमा शान्ति वार्ता ठप्पजस्तै हुनु र विश्वकै महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्ग ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ प्रभावकारी रूपमा अवरुद्ध हुनुले मानिएको छ। एंसियसको एक रिपोर्टले नाम नखुलाइएका स्रोतलाई उद्धृत गर्दै सम्भावित सैन्य योजनामा तेल पूर्वाधार लक्षित हुन सक्ने संकेत दिएको छ।

अर्को रणनीतिअनुसार ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ को केही भाग नियन्त्रणमा लिएर व्यावसायिक जहाजको आवतजावत पुनः सञ्चालन गर्ने योजना पनि चर्चामा रहेको छ। यस्तो कदमका लागि जमिनमा सैन्य उपस्थिति बढाउनुपर्ने सम्भावना औंल्याइएको छ।

अमेरिकी बजारमा कारोबार हुने वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (डब्लुटीआई) कच्चा तेलको मूल्य पनि २.३ प्रतिशतले बढेर करिब १०९ डलर प्रति ब्यारेल पुगेको छ। यस्तै, जुन महिनाको ब्रेन्ट फ्युचर्स सम्झौता समाप्त हुन लाग्दा जुलाई डेलिभरीका लागि बढी सक्रिय सम्झौता एशियाली बजारमा करिब २ प्रतिशतले बढेर झण्डै ११३ डलर पुगेको छ।

बीबीसीका अनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई इरानविरुद्धको सम्भावित आक्रमणबारे ब्रीफिङ दिइँदै छ। युनाइटेड स्टेट्स सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले ‘सानो तर शक्तिशाली आक्रमण’ को योजना बनाएको बताइएको छ, जसको उद्देश्य प्रत्यक्ष युद्ध लम्ब्याउनु नभई इरानमाथि दबाब बढाएर वार्तामा ल्याउनु रहेको जनाइएको छ।

यो समाचार सार्वजनिक भएसँगै तेल बजार थप तातिएको हो। इरानी संसदका सभामुख मोहम्मद बाघर गालीबाफले व्यंग्य गर्दै तेलको मूल्य १४० डलरसम्म पुग्न सक्ने बताएका छन्। उनले अमेरिकी नेतृत्वलाई गलत सल्लाह दिइरहेको आरोपसमेत लगाए।

यसैबीच अमेरिकाले इरानसँगको पछिल्लो तनाव सुरु भएयता करिब २५ अर्ब डलर खर्च भइसकेको जानकारी पहिलोपटक सार्वजनिक गरेको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले हालै सामाजिक सञ्जालमा राइफलसहितको तस्बिर पोस्ट गर्दै इरानलाई कडा चेतावनी दिएका छन्—“अब म नरम हुने छैन।”

उता, इरानले संयुक्त राष्ट्रसंघमा उजुरी गर्दै अमेरिकाले आफ्नो ३८ लाख ब्यारेल तेल बोकेको जहाज नियन्त्रणमा लिएको आरोप लगाएको छ।