होर्मुज जलमार्ग मित्रवत जहाजका लागि खुला रहने इरानको संकेत

काठमाडौं-  इरानले ‘मित्रवत’ जहाजहरूलाई होर्मुज जलमार्गमार्फत सुरक्षित रूपमा आवतजावत गर्न अनुमति दिने जनाएको छ। विश्वव्यापी ऊर्जा संकट चर्किँदै गएका बेला इरानले यस्तो धारणा सार्वजनिक गरेको हो।

मंगलबार संयुक्त राष्ट्रसंघस्थित इरानको स्थायी नियोगले जारी गरेको वक्तव्यमा, इरानविरुद्ध कुनै आक्रामक गतिविधिमा संलग्न नभएका तथा तोकिएका सुरक्षा नियमहरू पालना गर्ने जहाजहरूलाई सुरक्षित मार्ग उपलब्ध गराइने उल्लेख गरिएको छ। साथै, जलमार्ग पार गर्नुअघि सम्बन्धित इरानी निकायसँग समन्वय गर्नुपर्ने पनि स्पष्ट पारिएको छ।

यसअघि पनि इरानले अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री संगठनलाई यस्तै जानकारी गराइसकेको थियो। विश्वको करिब पाँचौं भाग तेल र तरल प्राकृतिक ग्यास आपूर्ति हुने यो जलमार्गमा हाल जहाज आवागमन उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ।

यता, अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिका र इजरायलको इरानविरुद्धको युद्ध अन्त्य गर्न वार्ता भइरहेको दाबी गरेका छन्। तर इरानले भने यसअघि त्यस्तो कुनै वार्ता नभएको बताउँदै आएको छ।

फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले आक्रमण सुरु गरेपछि जहाज आवागमनमा तीव्र गिरावट आएको छ। समुद्री विश्लेषण कम्पनी विन्डवर्डका अनुसार हाल दैनिक औसत १२० जहाज आवागमन हुने जलमार्गमा सोमबार मात्र पाँच जहाज पार भएका थिए।

जलमार्गमा अवरोध आएपछि विश्वव्यापी ऊर्जा मूल्यमा तीव्र उतारचढाव देखिएको छ। विश्लेषकहरूले जलमार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भए तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १५० देखि २०० डलरसम्म पुग्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

यद्यपि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य मार्चभरि १०० डलरभन्दा माथि रहे पनि बुधबार ९ प्रतिशतभन्दा बढी घटेको छ। ट्रम्प प्रशासनले युद्ध अन्त्यका लागि इरानलाई १५ बुँदे प्रस्ताव पठाएको खबर सार्वजनिक भएसँगै बजारमा केही सकारात्मक संकेत देखिएको बताइएको छ।

यसैबीच, संघर्ष अन्त्य हुने आशामा एसियाली शेयर बजारहरू पनि उकालो लागेका छन्।